Fins Lapland revisited part two!

Finland in één woord? ZUIVER. Wij hebben toch aardig wat landen bezocht de afgelopen jaren, maar nergens komt het woord zuiver zo goed tot zijn recht. Eigenlijk al zodra je aan komt vliegen (ehh hoe zuiver is dat eigenlijk?!) tekent dat zich af. De uitgestrektheid, de meren, de zee, de rivieren, de bergen, de heldere kleuren. Oernatuur. Dat vindt je ook terug in de mens. Die is op eerste indruk wellicht wat norsig, maar dat is schijn. Enorm vriendelijk en behulpzaam en in voor een grapje en een goed glas schnaps.

En de kookstijl. Recht door zee, veel verse ingrediënten van uitzonderlijke kwaliteit aangezien alles zo uit de natuur komt en de meeste dieren daarin vrij ronddartelen. In de winter, als alles stijf bevroren is, een wit landschap tot aan de horizon, een wintersport paradijs, de pijnbomen wit besneeuwd, en als je het treft het weergaloze, niet te beschrijven Noorderlicht. En dan de zomer als alles opfleurt, groengroengroen, spiegelende meren waarin je kunt zwemmen, vissen, maar ook uit kunt drinken, bloemetjes en vruchten, opspartelende vissen. En nog zoveel te ontdekken.

Als het aan ons ligt zijn we er volgend jaar weer!

Met Quads onderweg naar traditie
En daar gaan we weer, actie! Met quads scheuren we eerst over asfalt, het stof verzamelt zich in mijn ogen. Dan hobbelen we opeens over de mossige, rotsige ondergrond met af en toe een scherpe stronk.
Het laaghangende zonlicht lijkt uit en aan te gaan. Uiteindelijk vinden we een boot met wat vissers die ons de traditionele wijze van vissen gaan laten zien. Al honderden jaren wordt deze techniek overgeleverd van vader op zoon. Dat is ook hier zichtbaar.

Op aanwijzing van Pa rolt zoonlief met mijn hulp een net tussen twee boten dat vervolgens heel rustig naar de kant wordt getrokken door handmatig bediende katrollen. Da’s veel en zwaar werk merk ik, terwijl ik met de ene hand over de andere aan het stalen wiel sleur.  Baars, snoek, maar vooral heel veel kleine visjes spartelen in het net dat wij naar de kant slepen. Daar wordt traditioneel paté van gemaakt, of balletjes die worden gefrituurd. Niet volwassen vis wordt terug gegooid. Een mooie traditie, een leerzame ochtend.

Goud!
Een van de meest zuivere (natuurlijk) kwaliteiten goud vindt je hier in Lapland. Beroemd om die zuiverheid en de mooie kleur. Een man die er inderdaad uitziet als een gouddelver voert dit ambacht al meer dan 40 jaar uit. Rubber laarzen, ruitjeshemd, hoed met afhangende rand, grijze stoppelbaard, brilletje. Hij heet Harri. We scheppen wat zand en keien in onze ‘pan’ en lopen naar een beekje. Daar leert hij me de techniek: door ronddraaiende bewegingen onder water spoelt het zand weg, de keien verwijder je met de hand. Aangezien goud zwaarder is dan water blijft het uiteindelijk achter de geribbelde rand hangen, als het goed is….Gedrieën zitten we te draaien en te speuren, Harri ontdekt bij Timo een minuscuul splintertje goud tussen het gruis. En ik? Ik heb beet haha!! Okay het is geen staaf van een kilo, maar een toch zeer respectabel stukje, ik schat in 1/5 deel van mijn pinknagel. Waarde 200 euro.

Even daarvoor had ik Harri nog gevraagd of hij niet stinkend rijk was, en gesproken over ‘die andere rijkdom’  (leven, liefde, gezondheid, natuur enzo), maar nu ik dit stukje in mijn hand heb ontdek ik toch een zekere hebzucht in mijzelf. Of is het gewoon de kick? Maar ik kan me voorstellen dat mensen gek zijn geworden door de jacht naar goud. Hoeveel goud zou ik vinden als ik nog een uurtje door zou zoeken? Hoe lang duurt het überhaupt voordat je iets vindt? Hoe rijk kan je worden? We drinken, na de jacht, koffie in een grote tent. Harri geeft mij een bus met grijzige fijne korrels, het formaat van een goede pepermolen, alleen het weegt veel meer. Het zijn minuscuul kleine korreltjes goud van de zuiverste vorm. Waarde? 100.000 euro! En even, heel even maar overweeg ik om weg te rennen…

Om te leven moet iets sterven
Als je dit leest zou het saai kunnen overkomen, maar het verveeld in de praktijk nooit: weer varen we in kleine bootjes over een droomrivier. Daarin zitten jagers die er als jagers uitzien (gezet, geblokte hemden, ruige baarden, grove koppen, spiegelende zonnebrillen) en ons meenemen op eendenjacht. Want vandaag om 12 uur begint het jacht seizoen. En dat merken we even later zodra we op een weids meer zijn beland; in de verte hoor je door de ijle lucht geweerschoten en binnen een minuut zie je de eenden voorbij vliegen, op zoek naar een veilig heenkomen. Geduld is een belangrijke factor. Het hagelgeweer heeft een bereik van 50 meter en je moet vanwege de veiligheid goed de omgeving in de gaten houden. Dus dobberen we een half uurtje rond in de stilte, af en toe heel zachtjes roeiend. ‘Blam…Blam…’ Voor wij het doorhebben heeft hij de trekker twee keer over gehaald. Zo snel, ik zag het niet eens.

Ook cameraman Vincent kon deze niet bijhouden. Maar enkele seconden later hoor ik een helder ‘pets’  in het water, draai me in de boot om en zie een dode eend drijven. Rap roei ik er naartoe, als de jager voor de tweede keer schiet: weer raak! Zweet parelt op mijn kale hoofd terwijl we zo snel mogelijk beide eenden uit het water willen vissen. Een van de dieren leeft nog. Althans zo lijkt het vanwege de beweging. Maar zelfs zodra de halsslagader is doorgesneden en ingewanden zijn verwijderd zie je nog beweging, ook t hart klopt nog. Het aangezicht is niet prettig, maar het zijn slechts spiercontracties, net zoals bij een kreeft die je doormidden gesneden op de grill legt. Het blijft altijd moeilijk voor mijn geest, het doden van een dier. Het is zo springlevend, zo midden in ‘het alles’, en door mijn handelen verdwijnt het uit het bestaan zoals wij dat kennen, je voelt het leven wegtrekken.

Maar gelijktijdig vind ik het de meest pure vorm van voedsel verzamelen, in een tijd waarin wij abattoirs wegstoppen op duistere industrieterreinen waar dieren aan de lopende band worden vermoord.  De confrontatie met dood beangstigd ons, dus liggen de winkels vol met onherkenbare plakjes vlees, want we willen het wel eten. Anyway, deze dieren hebben een echt leven gehad in vrijheid en hebben nauwelijks gemerkt dat ze vertrokken. En als kok vraag ik me af: hoe zou de keuken eruit zien zonder wild?

De Lappen barbecueën onder de grond
Aan het slot van dit avontuur kook ik samen met Timo een maaltijd voor wat vrienden van hem. Hij bereidt een lamsschouder ondergronds. Het vlees wordt gekruid en in vetvrij papier gewikkeld, vervolgens in vochtige kranten. Ondertussen wordt een vuurtje gestookt en een gat gegraven. De hete kolen die overblijven gaan samen met het vlees in dat gat dat weer wordt afgedekt. Drie uur later (uiteraard afhankelijk van het gewicht vlees) is het uitpakken en genieten. Doordat het hermetisch is afgesloten blijven alle aroma’s ‘binnen’ en is het vlees prachtig gaar en sappig.

Ik verras onze gasten met een cocktail die ik maak met een van mijn favoriete apparaten, de Versapers slowjuicer. En laat me jullie iets bekennen. 97% van wat wij draaien voor ons programma is echt. De actie, de reacties, de emoties trachten wij zoveel als mogelijk ‘real time’ op te nemen, omdat je dan de meest spontane televisie creëert. Dus werken wij niet met scripts, gaat de regisseur niet van tevoren vragen doornemen, wordt niks in scene gezet. Maar ik zei 97%. Want deze cocktail doet mij denken aan een moment dat het even fout ging. Ik dacht namelijk dat ik cranberry juice gebruikte maar het was cranberry siroop…! Dus daar stond ik stoer cocktails te maken voor die lieve mensen en ik dacht,  zoals veel koks dat van zichzelf denken: dit moet zooo lekker zijn, ik ben goed bezig. Enfin, camera aan, kan die? Ga je gang René! Ik stoer presenteren, onze gasten vol verwachting proeven… (ik had nog steeds niets door, want niet geproefd, dom dom dom. Altijd proeven wat je iemand geeft!) Zij die wel eens voor iemand koken weten dat er een verschil is tussen een echte reactie en een gewenste reactie. ‘Oh, this is really nice’ spraken ze met vertrokken gezichten! En ik voelde het gewoon, dus ook maar eens proeven…. Yiiiiieeeeeeeek! Echt knap dat die mensen hun gezichten beleefd in de plooi hielden tijdens de opname. Goed opletten dus, benieuwd of jullie het zien op beeld!

Maar geweldig was het wel, want geweldig is het altijd in Fins Lapland.
Dat is oprecht de enige conclusie die ik kan trekken na zoveel avonturen in de kou en in de warmte.

Ik kan iedereen aanraden om het zelf te gaan ervaren!

Groet, René

Meer informatie over de onderwerpen in deze aflevering:

Onze gids Timo is de chefkok van alle 14 restaurants die bij het hotel hoorden waar we verbleven. Zij presteren het om de meest fantastische gerechten te reserveren met in elk restaurant een ander thema. Zo vind je natuurlijk een klassiek Laps restaurant, maar bijvoorbeeld ook een pizzeria (neem vooral de rendierpizza!), een sushi-restaurant (met een echte Japanse chef) en zelfs een rock café met hamburgers en friet!




Hotel Hullu Porro
Rakkavaarantie 5
FIN-99130 LEVI Finland
tel. +358(0)16 6510 100
www.hulluporo.fi

Hotels Fins Lapland

Hotel Hullu Poro
Hotel Hullu Poro heeft een gunstige ligging in het hart van het skigebied Levi en biedt gratis WiFi en vele recreatie- en ontspanningsfaciliteiten. Het dorpscentrum van Sirkka bereikt u in 5 minuten lopen.

De plek waar René ging vissen waar hij op de quad kon rijden is onderdeel van Harriniva, zij zijn gespecialiseerd in outdoor sporten in zomer en winter.

HARRINIVA HOLIDAY CENTRE
Harrinivantie 35
99300 Muonio
Tel: + 358 400 155 100
www.harriniva.fi

Als je geïnteresseerd bent in de historie van het goudzoeken in Lapland, en je wilt het zelf ook proberen, dan kan je terecht bij Harri. Je kan hem een mailtje sturen voor meer informatie: harri_siltonen@hotmail.com.

 

Ga snel naar de gerechten database om de heerlijke recepten van deze aflevering te vinden!


Afbeeldingen

Zoek in gerechten






Website ontwikkeld door Media647 | Produktiekeuken TV | Design in beeld