Met een lach en een traan en trots!


Daar is ie dan! Echt de laatste. Met een lach, een traan en trots nemen we dit seizoen afscheid. Terwijl ik dit schrijf gieren alle herinneringen door mijn hoofd. Alle landschappen, alle bergen, alle meren, zeeën en rivieren, alle gerechten, alle producten die door mijn handen gingen, maar bovenal de gezichten van hardwerkende vakbroeders, dag in dag uit bezig met ‘iets goeds’ doen, fanatiek bezig met hun kaas, hun worst, hun wijn, hun gerecht. De dragers van cultureel en culinair erfgoed. Ik ga ze niet vergeten.

Dus geniet van deze aflevering met onder andere de Tanji Fishmarket in The Gambia, waar ik een ‘levend schilderij’ binnenwandel, in Jordanië een barbecue deel met biddende mannen langs de weg en wellicht de lekkerste humus ooit proef, heerlijke wijn wegklok in Beaune, en met een baas van 72 lentes mijn geliefde ‘Porcetta’ bereid in Umbrië.

En omdat het de laatste is geef ik jullie graag wat van mijn gedachtengoed mee…

Ik ben de gelukkigste man op aarde, aangezien ik me zeer bewust ben van alle liefde, gezondheid, kansen en inzichten in mijn leven en ik op dit moment exact mag doen wat ik zo graag doe: mensen inspireren door mijn ervaringen te delen. Daar kijk ik heel nuchter tegenaan, het is wat ik nu beleef, het kan morgen over zijn, dus geef ik nu ook alles.
Bewust-Zijn noem ik dat, twee woorden.
Toch vind ik het belangrijk om, naast het ongebreidelde enthousiasme, ook een andere, iets minder vrolijke kant te laten zien, onze realiteit.

Sinds wij uit de bomen zijn geklommen heeft de natuur ons alles gegeven wat wij nodig hebben, dat is nog steeds zo. Alleen verdelen we het verkeerd, de balans is weg. Dat heeft alles te maken met onze schaamteloze en schijnbaar onstuitbare consumptiedrang.
De mens is het enige dier dat neemt en niets teruggeeft aan onze planeet.
Wij vreten onze eigen toekomst op, want de aarde kan niet blijven leveren wat wij vragen.

Het economisch model waarin wij gevangen zitten, is er een van ‘markt & competitie’, het wordt er van jongs af aan al ingegoten: beter zijn dan de rest, wat wil je later worden, je ‘best’ doen dat werk. Zo wordt een cultuur in stand gehouden, een ‘weggooi’ samenleving met een explosief aanbod aan ‘spulletjes’ dat wordt geproduceerd en moet worden verkocht en meestal weer snel wordt weggegooid want we denken hoofdzakelijk aan de korte termijn. Dus produceren we om het produceren en worden er weinig producten gemaakt die lang meegaan, wordt niets meer gerepareerd, maar vervangen voor nieuwe prullaria. En werken we harder en harder om nog meer meer meer materie binnen te kunnen harken. Een vicieuze cirkel waarin we gevangen zitten, en dan gaan we dood.
Veel kopstukken hebben de mond vol van ‘samen’ en ‘eerlijk delen’ terwijl we elkaar ondertussen bikkelhard bestrijden, iedereen tracht iedereen uit te knijpen, de consument is een melkkoe en leveranciers (bijvoorbeeld in Retail) gaan door de mangel.

We vergissen ons want ons geluk is uiteindelijk niet afhankelijk van spulletjes
En het gaat niet over een financiële crisis, ook geen ecologische crisis, maar politieke crisis
Laten we nou verdomme eens anders gaan denken!
Maatschappelijk belang boven economisch belang.
Niet marge en return on investment voor aandeelhouders/directie maar geluk voor consument, leverancier, mens. Delen i.p.v. vermenigvuldigen
Dan gaat het om een andere vorm van winst, vooruitgang, sociale gelijkheid, natuur/planeet behouden, compassie

Ik ben ervan overtuigd dat de natuur terug zal slaan, als wij zelf de verantwoordelijkheid niet nemen. Sinds mensenheugenis zijn er ziektes geweest die wij niet onder controle hebben. Nu zijn wij ver in de strijd tegen kanker en hiv, ik verzeker je dat er een nieuwe ziekte zal komen. Ziekte, oorlog, natuurrampen, mensen moeten dood, zeker als we met teveel zijn en vooral als we teveel nemen.
Een pakkend voorbeeld van onze vraatzucht: zes miljoen biggen sterven in onze slachthuizen (weggemoffeld op industrieterreinen) nog vóór de slacht. ZES MILJOEN!
Alleen in Nederland. Als gevolg van slechte leefomstandigheden omdat wij ingesteld zijn op méér. Een genocide noem ik dat. En dan zie ik een LUL van LVO op tv verkondigen dat er moet worden voldaan aan de klantwens! Ja laten we vooral varkensflats gaan neerzetten zodat we nog meer kunnen produceren, en kip en vis volspuiten met water, in plaats van minder en hoogwaardiger met meer voedingswaarde, waardoor je er minder van nodig hebt!

Enfin, we klommen uit de bomen en vonden 1.6 miljoen jaar geleden vuur uit, waardoor we voedsel konden garen en het makkelijker in ons lichaam kon worden opgenomen.
Dus werden onze gebitten kleiner, onze darmkanalen ook, en groeiden onze hersenen.
Wat doen wij vervolgens met die hersenen? We nemen en tarwekorrel, die pletten we zodat we de gezonde bestanddelen eruit kunnen zeven omdat er casino wit in de schappen moet liggen. Daar voegen we vervolgens pompoenpitten of tarwevlokken aan toe vanwege het gezonde ‘imago’, want dat verkoopt zo lekker… Hypocrisie ten top.
Hoe is het mogelijk dat wij, met al onze intelligentie, rijkdom en kennis een eetgedrag hebben ontwikkeld waarvan we structureel ongezonder worden??! Obesitas is de snelst groeiende ziekte, daaruit voortvloeiend diabetes en alzheimer. Wij gooien 35% van wat wij kopen in de prullenbak. Er zijn meer mensen op aarde die leiden aan obesitas dan aan hongersnood hoe decadent moet het worden?

De gemiddelde Nederlander denkt: ‘Doe maar gewoon’ , de meest trieste uitspraak aller tijden! Gewoon is middelmaat. Wij leven in een wereld van ‘de grootste gemene deler’.
Dat wat de meeste mensen goed vinden, of kopen, blijft. ‘Meeste stemmen gelden’.
Maar de meeste mensen zijn niet de meest intelligente. Ik vind dat een essentieel nadeel van democratie. Waarom zouden wij ons moeten conformeren aan ‘gewoon?’ Waarom sluit de consument de ogen als het gaat om dierenleed of kwaliteit van wat we onze kinderen geven? Maar wel wijzen naar overheid, of de bedrijven die het ons leveren? Waar is ons verantwoordelijkheidsbesef? Je kunt als consument, als mens ook een keuze maken en als groep een vuist (zie plof kip)

Het is een visuele wereld ook; alles moet er aan de buitenkant mooi uit zien. Auto’s glimmen, we spuiten ons gezicht vol botox, en ook groenten worden ‘gepimpt’ want o wee als er een plekkie op m’n paprika zit…
Eten moet steeds goedkoper (wij leven in een van de rijkste landen ter wereld maar geven in verhouding tot inkomen het minste uit aan voeding), en recht evenredig stijgen de zorgkosten…

En koken doen we gemiddeld 13 minuten per dag. We besteden meer tijd aan het kijken naar culinaire tv programma’s dan aan koken. ‘We steken diepvriespizza in ons hoofd terwijl we naar culinaire hoogstandjes gluren.

Misvatting & misleiding. Inzichten m.b.t. gezondheid veranderen zo rond de vijf jaar. Vet was jarenlang ongezond, totdat we erachter kwamen dat het toch wel een belangrijke bouwstof is. We gingen ‘light’ eten met allerhande suikervervangers zoals kankerverwekkend aspartaam. Nu mogen we geen koolhydraten meer en moeten brood laten staan waarbij we voorbij gaan aan alle gezonde bestanddelen van echt brood.
Meer dan 400 labels op producten zoals de ‘beroemde’ vinkjes (bedacht door Unilever) die durven te promoten dat sisi sinas een ‘bewuste’ keuze is.
En waarom zou dat toch allemaal gebeuren? Zou het iets met geld te maken hebben??!
‘Nieuw’ verkoopt. Met ‘nieuw’ kunnen nieuwe productlijnen bedacht worden, diëtisten nieuwe boeken schrijven, de voedingsmiddelenindustrie (Yak, wat een klote woord is dat toch!) haar zakken vullen, en de farmaceutische industrie weer pillen uitvinden.

Zorg, scholen, sportkantines. Als je door de schuifdeuren van een bejaardenhuis anno 2016 binnenstapt loop je tegen een geur van incontinentie en sufgekookte groenten aan.
In een ziekenhuis lig je volgens mij om beter te worden. Hoe kan dat nou als je gasten bagger voorschotelt?
Op scholen staan automaten met gif: in die apparaten zit werkelijk niet één gezond item.
In sportkantines draait alles om friet en kroketten.

Okay, tot zover mijn klaagzang, ik vind het belangrijk om mijn drijfveren goed duidelijk te maken. En ik ben echt zo blij en dankbaar dat ik media aandacht kan inzetten om er iets aan te doen. Overigens op een positieve manier: ik gebruik zelden het Nederlandse belerende vingertje. Ik laat liever zien hoe het WEL kan en neem de kijker met trots en plezier mee langs vakbroeders en voedselschatten. Zo kan ik wellicht een percentage mensen overtuigen. Dat is tevens de reden waarom ik ook blij ben met een supermarkt als partner en RTL4 als zender. Ik hoef niets aan het ‘landroversegment’ uit te leggen, dat segment weet wel van echt eten en heeft er ook de centjes voor. Het gaat mij juist om die vrachtwagenchauffeur die op een tankstation een gehaktstaaf naar binnen staat te slurpen met zoete mayonaise.

Nooit zal ik een ‘food evangelist’ worden, een ‘eetzeikerd’. Er bestaat ook nog zoiets als ‘mentale gezondheid’ dus als je zin hebt in snoep of een vette hap, doe het! En geniet er dan ook bewust van. Ook ik vreet wel eens een zak drop of een reep chocolade op voor de tv, heerlijk.

En als je mij vraagt: wat dan wel?
Mate is mijn sleutelwoord. We moeten naar mijn mening minder consumeren, maar van hoogwaardiger kwaliteit. Vooral minder vlees (ik weet het, het is een trend nu maar ik roep het al jaren) Eet dan bijvoorbeeld drie keer in de week vlees, of eet kleinere porties maar van de goede slager. Geloof me, dan heb je minder nodig omdat de voedingswaarde hoger is. En volg de natuur, dus eet volgens de seizoenen.
Het is zo simpel eigenlijk en ik vraag me dan ook hardop af: waarom is eten zo complex geworden, waarom doen we zo moeilijk??

Diezelfde gedachte vindt je terug in mijn kookstijl.
Ik heb het graag over ‘De Kracht Van Eenvoud’; doe zo min mogelijk met een zo hoogwaardig mogelijk ingrediënt. Een zout en peper kok ben ik. Neem en heel mooi stukje vlees, goede rauwmelkse boter, wat zout en peper, klaar!
Vaak wordt me gevraagd van welke keuken ik het meest hou, een bijna onmogelijke vraag. Maar toch, met het mes op min keel, kwam ik er onlangs, tijdens mijn laatste trip naar Umbrië, achter dat het dan toch de ‘cucina povere’, de armeluiskeuken, moet zijn.

Als geen ander volk beheersen Italianen het ambacht om met drie ingrediënten bijna achteloos een fantastisch gerecht te toveren waarvan ik kan gaan janken. En ik hou van Portugal, ik hou van Spanje, ik hou van Thailand, van Gambia. Maar in Italië is het allemaal net even esthetischer, dat zie je aan de architectuur, de mode, de landschappen en het eten. Men lééft hier eten, het is zo verstrengelt in het ‘zijn’ van de mensen hier, ik heb het elders niet zo intens beleefd.

Groet van René


Ga snel naar de gerechten database om de heerlijke recepten van deze aflevering te vinden!


Afbeeldingen

Zoek in gerechten




Website ontwikkeld door Media647 | Produktiekeuken TV | Design in beeld