Fins Lapland revisited!

Wat een bijzondere ervaring was het vorig jaar al, het oneindig wit besneeuwde landschap waardoorheen wij reisden te voet, met de auto en met pijlsnelle sneeuwscooters. Ik herinner me glashelder hoe ik tot m’n knieën wegzakte in de sneeuw, met 150 km per uur over een bevroren meer raasde, een bad nam onder het ijs (-3C), buiten kookte bij -25C, rendiervlees roosterde boven een vuurtje in een tent, en niet in het minst, stilviel door het noorderlicht dat boven ons de hemel verlichtte als bestuurd door een Goddelijke hand.

En niet te vergeten onze vriend Timo, de executive chef van 14 restaurants in Levi, een stadje waar normaliter ongeveer 800 mensen wonen en in het ski seizoen 30.000! Timo is een grote gast die met een soort onverschilligheid werkelijk ALLES regelt wat nodig is voor het produceren van twee mooie afleveringen. Een echt grote auto? Prima. Een boot? Twee boten? No problem. Een plek om te koken in the middle of nowhere? Tuurlijk! Morgen jagen? Ja hoor. Een quad? Staat klaar. Met een rallywagen rondscheuren? Tuurlijk! Het maakt ons werk nòg aangenamer.

Dus scheuren we als jochies met al dit soort transportmiddelen door het wederom betoverende landschap, wat nu van ‘wit’ lijkt omgeschakeld op ‘groen’. De lucht is hetzelfde gebleven: strakblauw. En de meren waarover ik in de winter, toen een meter dik bevroren, met sneeuwscooter raasde heeft nu een maagdelijk spiegelend oppervlak, hier en daar rimpelend door een rond peddelende watervogel of een vis die verdwaald is.

Flyfishing on a mirror – het Pallas meer
Een mens gebruikt woorden om te communiceren, om iets te omschrijven, een ‘plaatje’ te creëren, een beeld in ons brein. Ons denken is een aaneenschakeling van gedachten, het staat nooit stil. Maar die woorden beperken ons want ze bevinden zich tussen onze zelfgecreëerde kaders, ze zijn eindig. er bestaat een niet te meten ruimte achter woorden en gedachten die je slechts kunt ervaren. Denk aan verliefdheid, angst, een orgasme, een gevecht, het observeren van iets heel moois. In die ruimte bevind ik mij deze ochtend terwijl ik, samen met partner Timo, tot mijn middel door het kristalheldere water van een werkelijk onberispelijk, maagdelijk en rimpelloos meer waadt, waaromheen de bergen vechten om aandacht. De oer natuur die Laplands is voel je hier met al je zintuigen.

Timo brengt mij de principes van het vliegvissen bij; een rustig zwiepende beweging met gestrekte arm legt een kunststof lijn op het water, die blijft drijven. Daaraan zit een vislijn met een vliegje dat zinkt. Door de lijn langzaam in te halen komen de vissen op het vliegje af. Tenminste … dat hoop je dan.

Wij zijn minder gelukkig qua vissen vandaag, maar uiteindelijk verzucht ik: ‘Geen visje gevangen, maar wat we vandaag vingen is puur geluk!’. Dus schep ik met de hand nog maar een slok uit het water waarin ik sta en vervolg m’n weg.

Arctic Cloudberry – een wonderlijke vrucht
Al speurend door een oerbos gelegen aan een (uiteraard smetteloos) meer waarin twee ganzen vredig ronddrijven zoeken we eigenlijk paddenstoelen voor bij de vis die we eerder vingen. Maar in het mos vinden we ook bosbessen en opeens valt mijn oog op een wonderschoon plantje, opgesierd met een geel-roze-rode vrucht in de vorm van een framboos: de Rubus Chamaemorus oftewel braambes. Voor zover ik weet groeit deze vrucht alleen in China en rond de poolcirkel.

Omdat alles hier in de zomer langer in de zon staat (midzomernachtzon) heeft de vrucht zo’n vier keer zoveel vitamine C als in een sinaasappel, en is hij vol van kleur en smaak. Rijk aan mineralen, anti-oxidanten, vezels en goed voor de bloedsuikerspiegel en cholesterolverlagend. Da’s nog eens een vrucht!

Ik pluk en proef: uniek is de smaak. Complex, mix van zoet, friszuur, perzik, wortel, maar vreemd genoeg ook tonen van wijn. Wauw!

Avontuurlijk koken met Timo
Maar we waren in het bos. Zo gaaf dat je hier overal op de meest afgezonderde locaties houten hutten vindt, meestal ook voorzien van sauna. Plekken die voor de leek onvindbaar zijn. En dan van die comfortabele hutten, zonder overdreven comfort maar met een stoere houtkachel (waarop je ook kunt koken), kleden en rendierhuiden op de grond en de bedden. En de plee staat ergens in het bos.

Kok Timo is een geboren en getogen Laplander, die weet echt wel hoe je, onder alle omstandigheden, zorgt dat er iets te eten is. De kraakverse vis, kromgetrokken stijf van de rigor mortis maken we schoon in een stromend beekje. We zoeken er wat verse paddenstoelen bij, dat is niet zo moeilijk dit seizoen, het is eigenlijk lastiger om er niet over te struikelen.

We maken een vuurtje en roken de vis, vergezeld van wat sjalot en de paddenstoelen. En daar zitten we dan, op een boomstam met onze handen aan een perfect gerookte vis te kluiven, terwijl de zon zijn laatste stralen door het bos priemt….

Rallyrijden - Rustige jongens die Finnen
‘Pure Power!’ Ik bleef het maar uitroepen zodra ik de zwaar opgefokte BMW uit stapte. Even daarvoor had Jani Ylipahkala mij de basis van het rallyrijden bijgebracht. Zonder waarschuwing ging het direct vol gas driftend (dus sturend door gas te geven, niet met het stuur) over een groot parkeerterrein, rondjes, achtjes, ‘donuts’ draaiend, en uiteindelijk ook nog een stuk op twee wielen. Dat klinkt wellicht nog niet eens zo spectaculair maar de enge precisie waarmee de acties van deze coureur/stuntman worden uitgevoerd! Ik kan zoals jullie weten opgewonden raken van een bijzonder gerecht of ingrediënt, maar dit is van een andere orde: a-dre-na-line!!

We scheuren vol gas recht op Timo af, die zich ergens op het terrein strategisch heeft opgesteld. Op het allerlaatste moment een ruk aan het stuur en we draaien letterlijk op centimeters afstand met de neus van de auto rondjes om hem heen! Een zwieperd de andere kant op en we stoppen exact met mijn portier voor zijn voeten, waarop Timo deze quasi-laconiek opent: ‘Good afternoon René!’ Het interview is een aaneenrijging van coole understatements: ‘Yeah we Finnish people like to drive’. Een paar jaar geleden had Jani een ernstig motor ongeluk, lag een maand op intensive care. Als vader van drie kinderen gaf zijn vrouw hem twee mogelijkheden toen hij wakker werd: stoppen met racen of stoppen met zijn gezin. Hij koos in eerste instantie voor het eerste. ‘Ja, in eerste instantie hahaha…!’
Ik laat me niet kennen en zeg dat hij rijdt als een watje, of ik ook effe mag. Dat mag. Na enig oefenen krijg ik controle over het beest en draai voor de camera stoer driftend rondjes, in een mist van verschroeid rubber. ‘Pure power!’ ‘Pure power!’ ‘Pure power!’ Jaja.
Een paar slokjes water dan maar weer om te ‘landen’. En Jani, wat ga jij vandaag verder doen? ‘Oh, ik neem mijn sneeuwmobiel over het meer, daarmee kan je ook over het water scheuren zolang je maar volgas (150 km per uur)  blijft gaan, anders zink je’…

Rendiersoep met uitzicht
Met de skilift die in de winter wordt gebruikt om de vele skifanaten omhoog te takelen glijden we nu in het zonnetje over groene rotsige heuvels, net geen bergen.

We stappen uit om een stukje te hiken en genieten van het panoramische uitzicht, moeder aarde aan onze voeten. Daar krijg je trek van. Timo trekt een handig klein kookstelletje uit zijn rugzak en vraagt mij het stuk gerookt rendier in blokjes te snijden. Rendier is voor ons niet alledaags. De smaak bevindt zich ergens tussen rund en wild in en is verfijnd. Dat kan ook niet anders gezien de vrijheid die de dieren hier genieten. Die leven zoals een dier hoort te leven en eten in hun natuurlijke habitat. En de Lappen zijn sinds jaar en dag meesters in het conserveren. Reeds 10.000 jaar voor Christus, toen rendierjagers naast vlees ook leefden van de maaginhoud van wild, gevogelte, vis, rivierkreeftjes, eieren, bessen, noten en paddenstoelen. Roken, zouten, drogen: het was noodzakelijk in de barre tijden van weleer.

Ik ben dus benieuwd naar de soep die Timo mij wil voorschotelen, gemaakt van knoflook, sjalot, een handje groen, de blokjes vlees en romige kaas. Op deze koele hoogte, waarbij een stevige bries door onze kleding heen blaast is dat echt niet verkeerd. Een rijke soep, hoog op smaak is precies wat we nodig hebben, voordat we de aftocht blazen.

Volgende week meer….
De mazzel!

René

Meer informatie over de onderwerpen in deze aflevering:

Onze gids Timo is de chefkok van alle 14 restaurants die bij het hotel hoorden waar we verbleven. Zij presteren het om de meest fantastische gerechten te serveren met in elk restaurant een ander thema. Zo vind je natuurlijk een klassiek Laps restaurant, maar bijvoorbeeld ook een pizzeria (neem vooral de rendierpizza!), een sushi-restaurant (met een echte Japanse chef) en zelfs een rockcafe met hamburgers en friet!




Hotel Hullu Porro
Rakkavaarantie 5
FIN-99130 LEVI Finland
tel. +358(0)16 6510 100
www.hulluporo.fi

Hotels Fins Lapland

Hotel Hullu Poro
Hotel Hullu Poro heeft een gunstige ligging in het hart van het skigebied Levi en biedt gratis WiFi en vele recreatie- en ontspanningsfaciliteiten. Het dorpscentrum van Sirkka bereikt u in 5 minuten lopen.

Rallyrijden (eigenlijk stuntrijden) deden we met coureur Jani, hij heeft zijn eigen rally center, en bij hem en zijn team kan je alles huren wat wielen heeft of ski’s, maar je kan er ook leren driften en een slipcursus kan volgen!

Levi Rally Center
Tel: +358 452721227
info@levirallycenter.fi
www.rallycenter.fi
www.stuntjani.com

Villa Westend
Westlaan 41
1991 AL Velserbroek
Tel: 023-5381878
www.villa-westend.nl

 

Ga snel naar de gerechten database om de heerlijke recepten van deze aflevering te vinden!


Afbeeldingen

Zoek in gerechten






Website ontwikkeld door Media647 | Produktiekeuken TV | Design in beeld